Suốt hơn 20 năm cầm quân, Jose Mourinho luôn xây dựng đội bóng của mình quanh một tiền vệ ngôi sao. Ảnh: Marca

Suốt hơn 2 thập kỷ chinh chiến ở đỉnh cao, HLV Jose Mourinho đã xây dựng rất nhiều đội bóng khác nhau. Porto chơi thứ bóng đá giàu năng lượng, Chelsea với sức mạnh bùng nổ, Inter Milan thực dụng đến hoàn hảo, còn Real Madrid hủy diệt bằng phản công. Ngay cả khi không quá thành công tại Man United hay Roma, đội bóng của chiến lược gia người Bồ Đào Nha vẫn mang màu sắc rất riêng.

Nhưng nếu bóc tách từng đội hình ấy, người ta sẽ thấy một điểm chung. Đó là sự hiện diện của một “bộ não” ở khu vực trung tuyến, một tiền vệ xuất sắc được Mourinho trao chìa khóa để điều khiển trận đấu. Rodri, mục tiêu số một của Real Madrid trong kỳ chuyển nhượng hè 2026, đơn giản chỉ là phiên bản mới nhất của công thức ấy.

Ngay khi trở lại sân Bernabeu, Mourinho đã yêu cầu ban lãnh đạo Real Madrid đưa về hàng loạt tân binh như Bernardo Silva, Denzel Dumfries, Marc Cucurella, Ibrahima Konate và Yan Diomande. Nhưng thực tế, Rodri mới là mảnh ghép mà ông khao khát nhất. Nhà vô địch World Cup 2026 được xem là người kế thừa vai trò trung tâm trong hệ thống mà Toni Kroos để lại.

Câu chuyện bắt đầu từ Deco

Deco là nhân tố quan trọng nhất tại tuyến giữa của HLV Mourinho ở Porto. Ảnh: Mais Futebol

Đó không phải quyết định ngẫu hứng. Nó phản ánh triết lý đã theo Mourinho từ những ngày đầu bước ra ánh sáng. Khi Porto vô địch Champions League mùa 2003/04, cả châu Âu đều nhắc đến lối chơi kỷ luật và khả năng phản công sắc lẹm của đội bóng Bồ Đào Nha. Nhưng người đứng sau tất cả là Deco.

Trong sơ đồ của Mourinho, Deco chính là người quyết định nhịp điệu của trận đấu. Mọi đợt lên bóng của Porto đều qua chân của tiền vệ gốc Brazil. Anh vừa sáng tạo, vừa tổ chức, đồng thời tạo ra khác biệt ở những khoảnh khắc quyết định. Con số 23 bàn thắng và 69 pha kiến tạo trong 106 trận dưới thời Mourinho đã nói lên tầm ảnh hưởng của Deco. Đó là “Rodri” đầu tiên trong sự nghiệp cầm quân của “Người đặc biệt”.

Chelsea và dấu ấn Lampard

Đến Chelsea, Mourinho không còn sở hữu một số 10 cổ điển như Deco. Nhưng ông lại có Frank Lampard. Cầu thủ người Anh không phải mẫu nhạc trưởng thiên về kỹ thuật, mà là một tiền vệ box-to-box, luôn xuất hiện ở mọi điểm nóng trên sân và có khả năng ghi bàn đáng nể. Tuy nhiên, mọi đường lên bóng của Chelsea đều xoay quanh số 8 huyền thoại.

Dưới thời Mourinho, mọi đường lên bóng của Chelsea đều xoay quanh Lampard. Ảnh: The Sun

Phía sau Lampard luôn là hai “vệ sĩ” xuất sắc Claude Makelele và Michael Essien. Còn phía trước, Lampard là cầu nối giữa phòng ngự và tấn công, người điều tiết nhịp độ, cũng như đưa ra quyết định cuối cùng trong những pha triển khai bóng. Không phải ngẫu nhiên mà tại Stamford Bridge, chỉ John Terry và Ricardo Carvalho thi đấu nhiều hơn Lampard dưới thời Mourinho.

Cambiasso và Alonso kế thừa di sản

Khi chuyển sang Inter Milan, Mourinho từng muốn tái hợp Deco nhưng thương vụ không thành. Thay vào đó, Esteban Cambiasso trở thành bộ não của nhà vô địch Champions League mùa 2009/10. Dù Wesley Sneijder là nguồn sáng tạo, nhưng Cambiasso mới là người giữ cân bằng cho cả hệ thống. Tiền vệ người Argentina kiểm soát không gian, phát động tấn công và đảm bảo Inter luôn duy trì cấu trúc chiến thuật hoàn hảo.

Đến Real Madrid, Mourinho gần như không mất thời gian để trao toàn bộ quyền điều phối cho Xabi Alonso. Tiền vệ người Tây Ban Nha vừa vô địch World Cup 2010 đã nhanh chóng trở thành trái tim trong cỗ máy Los Blancos. Chỉ Cristiano Ronaldo thi đấu nhiều trận hơn Alonso dưới thời Mourinho. Và tiền vệ người xứ Basque cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình, nhờ những đường chuyền vượt tuyến chính xác và khả năng điều tiết tốc độ trận đấu.

Những “Rodri” khác của Mourinho

Sau khi rời Real Madrid, Mourinho không còn dẫn dắt những đội bóng mạnh nhất châu Âu. Thành tích của ông cũng trở nên khiêm tốn hơn, với chức vô địch Europa League cùng Man United hay Conference League với Roma. Nhưng điều không thay đổi là “Người đặc biệt” vẫn luôn có một “người chia bài” xuất sắc.

Mourinho đã mang theo Matic qua ba đội bóng khác nhau, gồm Chelsea, MU và Roma. Ảnh: Daily Mail

Mourinho từng mang theo Nemanja Matic qua ba đội bóng khác nhau, gồm Chelsea, Man United và Roma. Vì tuy không hào nhoáng, anh luôn đáng tin cậy, và là mẫu tiền vệ mà Mourinho đặc biệt yêu thích. Ở MU, Paul Pogba được tự do sáng tạo nhiều hơn nhờ phía sau anh có Matic. Còn tại Roma, Leandro Paredes từng chia sẻ vai trò điều tiết với tiền vệ người Serbia.

Trước đó ở Tottenham, Pierre-Emile Hojbjerg cũng được Mourinho xem như cánh tay phải nơi trung tuyến. Ngay cả tại Fenerbahce hay khi trở lại Benfica, Mourinho vẫn tiếp tục xây dựng lối chơi xoay quanh một tiền vệ trung tâm có khả năng chỉ huy. Mà Enzo Barrenechea là cái tên mới nhất đảm nhận vai trò ấy, trước khi ông trở lại Real Madrid.

Vì sao Mourinho cần một “Rodri”?

Khác với nhiều HLV hiện đại ưu tiên luân chuyển bóng bằng cả hệ thống, Mourinho luôn muốn có một điểm tựa rõ ràng ở trung lộ. Đó là cầu thủ đầu tiên nhận bóng sau khi đội nhà giành lại quyền kiểm soát. Là người quyết định khi nào tăng tốc, khi nào giảm nhịp. Là cầu nối giữa hàng thủ và hàng công. Và trên hết, là người giúp HLV truyền tải ý đồ chiến thuật trực tiếp lên sân cỏ.

Deco làm điều đó bằng óc sáng tạo. Lampard có khả năng di chuyển thông minh và bản năng săn bàn. Cambiasso sở hữu sự cân bằng. Xabi Alonso có vũ khí là những đường chuyền tuyệt kỹ. Matic là tính kỷ luật. Còn Rodri hội tụ gần như tất cả. Vì thế, nếu hoàn tất vụ chiêu mộ tiền vệ Man City, Real Madrid sẽ không chỉ sở hữu Quả Bóng Vàng của World Cup 2026. HLV Mourinho cũng sẽ có được mảnh ghép mà ông luôn xem là nền móng cho mọi đế chế mình từng xây dựng.